Op 11 november gedenken we naar jaarlijkse gewoonte het einde van de Eerste Wereldoorlog. Een oorlog waarin België én Antwerpen een grote rol speelden. De moedige weerstand van onze Belgische soldaten bij de Duitse invasie staat gekend bij de hele wereld. Ook de Stadswaag speelde een rol.

KONING ALBERT I WOONDE IN PALEIS OP DE MEIR, OPERA WAS TIJDELIJK PARLEMENT

Wat weinigen echter nog weten is dat Antwerpen gedurende deze oorlog tijdelijk de hoofstand van België is geweest. Brussel was geen veilige plaats meer nadat de Duitsers alle forten rondom Luik hadden kunnen innemen. Amper twee maanden later was het echter weeral voorbij: de toenmalige burgemeester, Jan de Vos, moest Antwerpen gewonnen geven na zware beschietingen en bombardementen.

Niet zonder slag of stoot

Augustus 2014: Duitsland blijft aandringen maar België geeft niet toe en wil het Duitse leger geen vrije doorgang verlenen om Frankrijk binnen te vallen. Bij de onafhankelijkheid van België was namelijk bedongen dat België strikt neutraal was en dat het land in ruil daarvoor bescherming van de buurlanden genoot in geval van bedreiging van het grondgebied. Maar om die bescherming te bekomen, moest België tijd winnen en juist daarom had de toenmalige regering Antwerpen als belangrijkste vesting gekozen. Om die vesting te kunnen verdedigen werd een driedubbele fortengordel opgericht.

 

 

Parlement en paleis

Verschillende Antwerpse monumenten worden tijdelijk in gebruik genomen: het oorlogskabinet vestigt zich in de Stadsfeestzaal, de Kamer in de Opera en de Senaat de toenmalige Vlaamse Schouwburg (waar nu de Theaterbuilding staat).

 

Koning Albert I en Koningin Elisabeth nemen hun intrek in het Paleis op de Meir maar het verblijf van de ganse familie is maar van korte duur. Op 25 Augustus wordt de Stadswaag gebombardeerd door een Duitse zeppelin waarbij 5 doden vallen. De koningin brengt haar kinderen naar Engeland maar keert zelf wel onmiddellijk terug naar Antwerpen.

 

In september start het Duitse leger met de belegering van Antwerpen en tegen eind september is de volledige buitenste fortengordel met de grond gelijk gemaakt. De gevraagde hulp van het Britse leger komt spijtig genoeg te laat voor de Belgische troepen en in de nacht van 7 op 8 oktober legt het Duitse leger de Stad in puin met een luchtaanval.

 

Dit betekent dan ook meteen het einde van Antwerpen als hoofdstad van België: het leger en de koning vertrekken op 7 oktober uit de Stad, nog voor de eerste bommen de grond raken.